SỨC KHỎE LÀ ĐIỀU CẦN THIẾT CHO MỖI NGƯỜI
SỨC KHỎE THEO ĐỊNH NGHĨA CỦA WHO LÀ SỰ THOẢI MÁI VỀ BA MẶT:
THỂ CHẤT, TINH THẦN VÀ XÃ HỘI.
VỀ MẶT THỂ CHẤT
Thể
chất là những gì thuộc về cơ, xương, khớp, các bộ phận trong cơ thể. Vậy để làm
sao cho chúng khỏe? Rồi bạn cần phải biết về những chỉ số khối lượng, các chất
trong cơ thể nữa,...Ở đây mình phân tích về cân nặng, chiều cao và một vài điều
cơ bản về thể chất thôi.
Cân
nặng theo chiều cao, chúng ta đều biết có một chỉ số là BMI (Body Mass Index)
còn gọi là chỉ số khối cơ thể. Cái đó thì nó có một cái quy chuẩn như thế nào
là mập, béo, thừa cân, thiếu cân, bình thường. Thì công thức tính của nó là BMI
= cân nặng / (chiều cao)^2. Và số BMI bình thường là 18,5 ≤ BMI ≤ 23 (Đơn vị tính là kg/m2). Đó là chỉ số đầu tiên
các bạn phải nhớ để mình đạt được hoặc
thu giảm nếu mình quá cân. Còn nhìn cơ bản chưa cần tính mấy chỉ số này thì các
bạn bằng mắt thường, bằng cảm nhận của cơ thể cũng có thể ước lượng được là
mình mập, ốm hay vừa rồi đúng không.
Còn
việc cần bàn tiếp theo. Mình chỉ nói về lối sống vận động để các bạn có một thể
chất tốt thôi. Các bạn thấy công việc, hoạt động hằng ngày của mình như thế
nào? Lao động chân tay, dân văn phòng, học sinh, sinh viên, giấc ngủ,....Nếu
các bạn cảm thấy thật sự thiếu hoạt động tay chân, tôi khuyên các bạn nên kiếm
hoạt động tay chân, công việc linh hoạt, thư giãn giữa những khoảng 45 phút – 1
tiếng làm việc. Bởi vì sao mà tôi khuyên như thế thì như các bạn đã biết, khoa
học đã nghiên cứu nhiều về vấn đề này. Những căn bệnh như béo phì, thoái hóa cột
sống, cận thị, tim mạch, đái tháo đường, cơ xướng khớp,.... cho những ai mà có
lối sống thụ động, tại chỗ thì nguy cơ bị những rối loạn này thì rất là cao.
Chúng
ta nói về tập thể dục thôi. Các bạn có hay tập thể dục không? Mình thì cũng tập
đó nhưng có lúc còn quên nữa là. Các bạn có biết tập thể dục giúp cho mình được
rất nhiều thứ không. Tập thể dục làm cho cơ bắp, hệ miễn dịch, chuyển hóa đường,
mỡ của các bạn hoạt động tốt hơn. Giống như quân đội vậy đó, có đội quân nào mạnh
mẽ mà không luyện tập hằng ngày không. Đó là một sự liên tưởng để các bạn tự lấy
động lực mà tập thể dục. Tập thể dục còn giúp cho hệ thần kinh của chúng ta tiết
ra một số chất hocmon, mà các bạn biết những chất này làm cho tinh thần con người
ta sảng khoái,vui vẻ vô cùng, tránh được những lo âu, phiền não, stress, căng
thẳng. Về thời gian tập thì như thế nào, thì theo khuyến cáo là khoảng 30phút/ngày
hoặc 150 phút/tuần. Còn về cường độ thì theo mình các bạn không cần nhớ nhiều,
các bạn chỉ cần tập sao cho ra mồ hôi, nhịp tim cảm thấy tăng lên, rồi cơ thể cảm
thấy sảng khoái là tương đối được rồi đó. Điều này là quan trọng để đánh giá bạn
có tập luyện hiệu quả không đó nha. Chứ không phải cứ lo tập cho đủ thời gian
mà không chú ý đến những thay đổi cơ thể là không được đâu nha. Về những bài tập
thì có vô số loại hình cho các bạn lựa chọn như đi bộ, chạy bộ, đạp xe đạp, đá banh,
đá cầu, nhảy dây, thiền, yoga,....
Bàn
thêm về giấc ngủ, ăn uống một chút nữa nha.
Vì
sao nói đến giấc ngủ. Thật sự thì giấc ngủ của mỗi người cũng có phần hơi khác
nhau nữa. Nhưng cái đó là do chúng ta thôi. Nếu đứng trên phương diện đông y,
người ta nhìn nhận giấc ngủ giống như quy luật vận hành của vũ trụ, sự di chuyển
của mặt trời, mặt trăng và trái đất. Chắc chúng ta cũng đã từng nghe là chúng
ta không thể chống lại thiên nhiên đúng không, điều đó hoàn toàn chính xác, tại
có những vấn đề thiên tai, hỏa hoạn, lũ lụt chúng ta đâu thể nào lường trước.
Chúng ta chỉ có cố gắng thích nghi, hòa hợp với thiên nhiên đó là điều nghe có
vẻ hợp lý nhất. Còn nhiều hiện tượng trên cơ thể cũng có thể giải thích theo
thiên nhiên như là kì kinh nguyệt của phụ nữ (gọi theo ngày rằm 15 ngày trăng
sáng, chu kỳ kinh nguyệt cũng thế), lúc tối khuya là chức năng của gan, thận,
phổi giảm hiệu quả, chỉ bài tiết ra hết độc chất. Đấy là điều mấu chốt đó, mặc
dù chúng ta cũng chưa có cái nào chứng minh là ngủ giờ nào là tốt nhất vì các
xác suất thì nó cũng không hoàn toàn là 100% nên chúng ta cứ dựa vào đó rồi làm
việc, ngủ quá khuya, sáng lại dậy muộn rồi lại lặp lại vòng tuần hoàn đó. Nhưng
nói đi cũng phải nói lại thì giờ khuya thì có một số người lại có khả năng tập
trung, làm việc tốt hơn vì nó yên tĩnh. Nhưng thôi nếu muốn yên tĩnh thì tại
sao ban ngày chúng ta không tự tạo ra một sự yên tĩnh, một sự tập trung. Vẫn là
một lời khuyên về những quy luật vận hành của tự nhiên, mình sống trong tự
nhiên, vì thế hãy thuận theo những giờ giấc sinh lý, đi ngủ sớm, dậy sớm thì
mình sẽ đi ngủ sớm được. Thật sự thì dậy sớm các bạn còn có thể có thêm thời
gian để suy nghĩ về những việc cần làm trong ngày, tranh thủ làm thêm được một
số việc. Thì đây chắc là quan điểm cá nhân của riêng mình, các bạn nên cố gắng
ngẫm nghĩ thêm về việc này.
Còn
về ăn uống thì mình không phải chuyên gia dinh dưỡng nhưng mình chia sẻ về việc
mình ăn những gì. Mình thì ăn không quá mặn, không quá ngọt, thích ăn rau xanh,
uống nhiều nước. Uống rượu, bia thì mình chỉ uống bia, uống rượu cũng rất ít. Uống
bia thì theo khuyến cáo các bạn nên uống 1-2 lon 330ml một ngày. Nhưng thật sự thì mình lâu
lâu cũng uống hơi nhiều. Nhưng đừng uống liên tục là được, lâu lâu thì mình
nghĩ chắc cũng không sao. Rượu thì nồng độ cồn của nó cao quá, dễ độc gan của
các bạn nên hạn chế. Còn thuốc lá thì mình không có hút vì cỡ nào thì nói thuốc
lá độc chất rất nhiều, các bạn không nên hút.
Vấn
đề đầu tiên nói sơ lược vậy thôi thì mình nghĩ cũng là đạt và hiệu quả nếu các
bạn chịu áp dụng, cái quan trọng ở đây vẫn là áp dụng, còn mình có nói cho cố
vào mà các bạn không thực hành thì cũng bó tay.
Điều này cũng
vô cùng quan trọng đây, nó ảnh hưởng không ít thì nhiều đến những hành động,
công việc, các mối quan hệ của bạn,…. Vậy tinh thần là gì? Tinh thần là dạng thức
vô hình mà các bạn không thể chạm được nó. Nó mang cảm giác tốt, xấu, tích cực,
tiêu cực, lạc quan, bi quan, sự hưng phấn, sự ức chế, vui vẻ, lo lắng…
Nhìn nó vậy
thôi chứ nó là thành tố không thể thiếu trong mọi hoạt động của chúng ta. Nhưng
làm sao để tinh thần của tôi luôn ở một trạng thái tốt, tích cực và lạc quan?
Ở đây đề cập
đến một vài điều liên quan đến tinh thần để chúng ta tự cảm nghĩ.
Thứ nhất là
suy nghĩ tích cực, tinh thần lạc quan, luôn cảm thấy vui vẻ và hài lòng với cuộc
sống. Riêng về vấn đề này đã thấy quá nhiều thứ để bàn luận rồi đó. Nghe những
điều này về cơ bản là rất dễ hiểu, nhưng trong chúng ta ai mà không từng chán nản,
buồn phiền, lo lắng vì đó là cảm xúc rất bình thường trong con người. Nhưng nói
gì thì nói, những cảm xúc tốt đẹp vẫn đem lại cho chúng ta một sức khỏe tốt
hơn.
Về những kinh
nghiệm của bản thân để đạt được điều này đó là không ngừng cảm nhận về những điều
mà cuộc sống mang lại cho chúng ta, tự cảm thấy hạnh phúc hơn một số người. Ví
dụ như có một mái ấm gia đình, chân tay, mắt mũi miệng lành lặn thì cũng đã là
rất hạnh phúc rồi đấy. Còn những vấn đề khác thì chúng cũng chỉ qua là vấn đề
mà thôi, đừng để chúng tác động đến sức khỏe của chúng ta.
Việc chia sẻ
những điều tích cực, lạc quan đến với mọi người hoặc những ai đang trong trạng
thái buồn phiền, lo lắng cũng là một dạng mang đến cho chúng ta một tinh thần tốt.
Hoặc là trò chuyện, trao đổi cùng với những người mà ta thấy ở nơi họ tỏa ra một
nguồn năng lượng dồi dào, sự vui vẻ và hạnh phúc. Vì các bạn có biết rằng sự
vui vẻ, hạnh phúc cũng có khả năng lây lan giống như một con vi khuẩn vậy.
Thứ hai sẽ là
vấn đề tâm linh. Các bạn có theo một tôn giáo nào không? Tôn giáo nào cũng tốt
hết chứ không có tôn giáo nào xấu cả. Tôn giáo là nơi con người chúng ta có một
điểm tựa vô hình mà không có điểm tựa nào vững chãi như là tôn giáo. Đôi khi
chúng ta cảm thấy buồn phiền, lo lắng, việc chạy đến bên tôn giáo, bên niềm tin
vô hình nào đó cũng làm cho ta cảm thấy an yên, có thể tâm sự mọi điều, có thể
nói mọi điều mà không sợ bị một sự phán xét, chỉ trích. Chính vì vậy đây cũng
là một khía cạnh tinh thần cực kỳ quan trọng.
Nói tóm lại
song hành cùng với mặt thể chất, mặt tinh thần cũng vô cùng quan trọng. Hai mặt
này như gắn chặt với nhau nên những gì làm cho thể chất tốt lên cũng làm cho
tinh thần tốt lên, tinh thần tốt lên cũng làm cho thể chất tốt lên. Điều ngược
lại cũng tương tự.
ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
Một vấn đề lớn
cuối cùng trong định nghĩa về sức khỏe. Có ai trong chúng ta bảo rằng chúng ta
không có cần đến xã hội không?
Xã hội là một
đặc trưng phổ biến của sự tồn tại của một cá nhân và nhờ xã hội thì chúng ta mới
hình thành nên một phần tính cách, suy nghĩ và hành động của bản thân. Chỉ khi
nào chúng ta ở đâu đó một mình, không tiếp xúc với ai hết thì lúc đó chúng ta mới
không cần biết về xã hội. Thử tưởng tượng nếu điều đó xảy ra thì sao.
Ở đây, khía cạnh
xã hội trong vấn đề sức khỏe là nói về các mối quan hệ xã hội có tốt đẹp hay
không và cũng nhờ xã hội sẽ giúp đỡ chúng ta rất nhiều trong các lĩnh vực đời sống.
Xã hội chưa cần phải nói đến các mối quan hệ bên ngoài đường. Đầu tiên là mối
quan hệ trong gia đình, rồi đến bạn bè, rồi đến đồng nghiệp, rồi đến cộng đồng
dân cư,….
Mối quan hệ
xã hội của chúng ta có tốt thì sức khỏe của chúng ta cũng sẽ tốt đẹp lên theo.
Xã hội sẽ giúp cho chúng ta 2 chuyện. Thứ nhất là nơi để chúng ta chia sẻ những
khó khăn, những bức xúc, những lo lắng, những băn khoăn. Thứ hai là nơi để
chúng ta giúp đỡ những người khác, chia sẻ với những khó khăn mà họ gặp phải. Về
chuyện nào cũng làm cho đời sống xã hội của chúng ta thêm tốt lên và sẽ giúp
cho sức khỏe của chúng ta cải thiện.
Còn rất nhiều
vấn đề liên quan đến xã hội. Ngay cả Plato cũng có nguyên một cuốn sách về nền
cộng hòa, S.Freud cũng có viết về tâm lý đám động và cái tôi,…
Một định nghĩa
về sức khỏe của WHO tuy rất ngắn gọn, dễ hiểu nhưng để áp dụng vào trong đời sống
của một cá nhân thì là một vấn đề theo chúng ta suốt cả cuộc đời này.
.............
.jpg)
