NHỮNG CÂU TRÍCH TRONG SÁCH "NGUYỄN HIẾN LÊ - CON NGƯỜI VÀ TÁC PHẨM"
NGUYỄN HIẾN LÊ – CON NGƯỜI VÀ TÁC PHẨM

- Phương thức trị bệnh lo buồn là luôn luôn kiếm
một việc gì ích lợi để làm.
- Schopenhauer: “Trên đường đời, hành lý quan
trọng nhất phải mang theo là long nhẫn nhục”.
- Epitete: “Chỉ có một cách tìm được hạnh phúc là
đừng lo nghĩ về những điều ngoài ý lực của ta”.
- Marc Aurele: “Tư tưởng của ta ra sao thì đời
của ta như vậy”.
- Dmitri Sergeievich Likhachov: “Theo kinh nghiệm
đường đời của tôi, trí thức là những người tự do về thế giới quan, không bị phụ
thuộc vào những sức ép về kinh tế, đảng phái, nhà nước, không chịu một bổn phận
nào về tư tưởng. Nguyên tắc chính của tính trí thức là sự tự do về trí tuệ, sự
tự do như một phạm trù đạo đức… Tôi muốn nói rằng một nhà bác học chưa chắc đã
phải là trí thức. Họ không còn là trí thức khi quá chú mục vào chuyên môn của
mình mà quên mất ai sử dụng thành quả lao động của mình và sử dụng như thế nào.
Khi đó, do theo đuổi những lợi ích chuyên môn, họ đã coi nhẹ lợi ích đồng loại
và những giá trị văn hóa…”
- Đắc
nhân tâm dạy con người quy tắc “đừng làm cho người khác những gì mình không
muốn người ta làm cho mình” còn Quẳng
gánh lo đi thì cho ta thấy rằng cái hiện tại mới thật là đích thực, cái ân
sủng ta có hôm nay của “một ngày dung đủ” mà đừng quá lo về những chuyện đâu
đâu. Thế nhưng phải đến Sống đẹp, con
người mới tìm được viễn đích cuộc đời là phải biết “thưởng thức những gì gần
gũi nhất, bé nhỏ nhất trong từng giây từng phút”.
- Tự học là không ai bắt buộc mà tự mình tìm
tòi, học hỏi để hiểu biết thêm. Có thầy hay không, ta không cần biết; người tự
học hoàn toàn làm chủ mình, muốn học môn nào tùy ý, muốn học lúc nào cũng được:
đó mới là điều kiện quan trọng.
- Tự học còn là một thú vui thanh nhã, vì nó
nâng cao tâm hồn ta lên, “ta thấy như tự bắc được một cái cầu giữa tâm hồn ta
và tâm hồn của các danh nhân trong muôn thuở…, hiểu thêm được những cái đẹp
trong vũ trụ…, thấy khả năng của ta tăng tiến và ta giúp đời được nhiều hơn trước…”.
Tự học còn đem lại những lợi ích thiết thực, “tuy không đủ để làm giàu, nhưng tự
học là một cách lương thiện và chắc chắn để kiếm tiền và tăng lợi tức của ta
lên”
- Về vật chất nên sống dưới mức trung bình, về
tinh thần nên sống trên mức trung bình.
- Bất cứ việc gì ở đời, cứ làm hết sức mình rồi
mặc cho hóa công định đoạt, đừng có tham vọng cướp quyền tạo hóa”.
- Cầu danh thì danh sẽ trốn, mình không cầu thì
tự nó sẽ đến.
- Thì giờ mà người ta dùng để bàn phiếm đủ cho
người ta đọc mỗi ngày được một cuốn sách. Vậy mà có người cả năm không đọc một
cuốn. E.Faguet
- Người nào đã kiên tâm tự học thì sớm muộn gì
cũng vượt hẳn lên trên những người khác, không giàu sang hơn thì cũng được kính
trọng hơn.
- Goethe: “Vấn đề dùng những lúc rảnh là vấn đề
khó giải quyết nhất của loài người”.
- Montesquieu: “Sự học đối với tôi là một
phương thuốc công hiệu nhất để trị những cái tởm ở đời, vì tôi chưa lần nào buồn
rầu đến nỗi đọc sách một giờ mà không hết buồn.”
- Muốn giàu cần phải có nhiều điều kiện. Trước
hết phải ham tiền, ham một cách mãnh liệt, phải biết liều, có óc kinh doanh, phải
gặp thời nữa và cũng có khi phải biết bất nhân một chút.
- H.N.Casson: “Số vốn đặt vào bất kỳ công việc
nào cũng không lợi bằng đặt vào sự mua những sách hữu ích. Mua sách có khi lời
cho tới 1000 phần 100 hoặc hơn nữa. Muốn tiết kiệm về món gì thì tiết kiệm,
không thể tiết kiệm về tiền mua sách được.”
- Những nhà triệu phú đều là những người đọc
nhiều. Hỏi họ, họ sẽ đáp rằng đọc sách là một trong những nguyên nhân thành
công của họ.
- Người ta chỉ biết sự ích lợi của những cái hữu
ích mà không biết lợi của những cái vô ích.
- Gibbon: Mỗi người đều nhận hai thứ giáo dục.
Một thứ tự người khác truyền cho; một thứ, quan trọng hơn nhiều, do mình tự kiếm
lấy.
- Ta thường suốt ngày không ăn, trọn đêm không
ngủ để suy nghĩ, vô ích, không bằng học.
- Một người mạnh khỏe có một học thức bình thường
cần đọc sách cũng như cần thở, cần uống.
- Bản tính con người thật kỳ dị; vung tiền ra sắm
xe hơi mà bỏn xẻn khi mua sách.
- A.Souche thì thương hại cho thanh niên nào 15
tuổi mà không thích đọc sách vì người đó “suốt đời sẽ kém cỏi, như một kẻ tàn tật
về trí óc và tâm hồn.
- Kẻ nào thích đọc sách là một người được giải
cứu.
- Tất cả cái vốn tinh thần của nhân loại đều ở
trong sách.
- Mỗi ngày bạn có sử dụng đúng 24h không?
- Hết sức tránh mọi rủi ro.
- Một thành công nhỏ sẽ tốt hơn một thất bại vẻ
vang.
- Có khoảng thời gian để tìm cách luyện thân thể,
trí óc và tâm hồn. Sự thành công của đời thầy tùy thuộc nó.
- Muốn sống đầy đủ thì phải thu xếp trước công
việc mỗi ngày.
- Suy nghĩ về lẽ nhân quả, người ta sẽ mất vẻ mặt
vô lý, không thấy bực mình nay đau khổ khi gặp nghịch cảnh, người ta sẽ thấy nỗi
khổ ở đời giảm đi mà niềm vui thì tăng lên.
- Phải vạch mục đích để định hướng nỗ lực của bạn.
- Vừa đọc vừa suy nghĩ.
- Tự chủ: Khi gặp nghịch cảnh, ráng giữ tinh thần
bình tĩnh, làm bộ vui vẻ, rồi can đảm nhìn thẳng vào sự thực, nếu có thể được,
với một tinh thần trào phúng, rồi tìm cách cải thiện tình thế, chuyển bại thành
thắng, tìm được rồi thì quyết định thực hiện liền; nếu không có cách nào giải
quyết được thì quên nó đi và “tốp lo” lại.
- Tinh thần dễ dãi: vậy sống một cách dễ dãi là
đừng đòi hỏi ở đời nhiều quá, được sao hay vậy, được một trái chanh thì pha
thành nước chanh mà uống, nếu không có đường để pha thì vắt vào thau nước mà rửa
mặt, chỉ hưởng cái hiện tại thôi, có nghĩ tới tương lai thì tìm những lí lẽ để
hy vọng ở tương lai, dự bị cho tương lai, chứ đừng lo lắng về tương lai vì mười
điều ta lo trước thường có tới chín điều không xảy ra.
- Tinh thần giản dị: phải tập sống giản dị. Người
nào có tinh thần lạc quan, biết sống một cách giản dị thì sẽ thấy cuộc đời lúc
nào cũng đầy những thú vui.
- Ảnh hưởng của sự vui vẻ. Tâm hồn thấy nhẹ
nhàng, bớt làm biếng, bớt ích kỷ, dễ khoan hồng, hiểu người, thương người; trí
khôn minh mẫn hơn, sức tưởng tượng dồi dào hơn, nghị lực mạnh mẽ hơn.
- Hôn nhân có mục đích thực hiện bốn cộng đồng:
cộng đồng tinh thần (có những tiêu khiển chung, có một trình độ văn hóa ngang
nhau, nhất là một mục đích chung, một lí tưởng chung), cộng đồng tính dục, cộng
đồng kinh tế, cộng đồng gia đình (nghĩa là chia trách nhiệm nuôi nấng, dạy dỗ
con cái).
- Glenn L.Martin: “Nếu ông lựa một con đường và
không khi nào quên mục đích của ông thì dù con đường khó khăn, lởm chởm đến
đâu, rốt cuộc thế nào ông cũng tới được một nơi nào đó”.
- S.Parkes Cadman: “Thà không mang cơm theo chứ
không chịu không đem sách theo”.
- Thân phụ Montgomery: “con sinh trong một vọng
tộc. Vọng tộc không phải chỉ có nghĩa là bề ngoài sang trọng mà còn có nghĩa là
tâm hồn thanh cao, nhã nhặn. Phải ghét những cái gì nhục nhã, ti tiện và dơ bẩn.”
- Hai qui tắc của Albert Eistein:
+ Qui tắc thứ nhất là không có quy tắc nào cả.
+ Qui tắc thứ nhì là bất chấp dư luận.
- Eistein : ‘Ông không cần tiền, không cần chức tước, không cần lời
khen. Ông tìm hạnh phúc cho ông trong những việc rất giản dị là làm việc, chơi
vĩ cầm và thả thuyền.’’
- Walt Disney tin rằng hễ yêu công việc mình làm thì tất thành công. Ông bảo
không bao giờ ông chỉ nghĩ tới việc kiếm tiền. Ông làm việc say mê lắm.
- Muốn trở nên một người ra sao thì phải hành động như đã làm con người ấy.
- Andrew canergie tuyên bố rằng chết giàu là chết nhục.
- Byrd : « Kẻ nào ngay từ hồi nhỏ đã vạch một mục đích lớn và suốt
đời không rời bỏ quyết định chủ yếu đó thì có việc gì mà không làm được . »
- Winston churchill : ‘‘Thấy nguy hiểm
không bao giờ được quay lưng chạy. Nếu chạy thì nguy hiểm tăng lên gấp đôi, còn
nếu như mạnh bạo xông lại nó thì nó giảm đi được một nửa. Đừng bao giờ trốn cái
gì. Bất kỳ cái gì?”
- Al Smith: “Người nào muốn tiến lên những bực
cao trong chính giới thì phải có tài đắc
nhân tâm, phải biết cách cư xử ở đời.”
- Anh em Mayo: “Nếu ông có một vật mà thế giới
đòi hỏi thì ông có thể ở giữa rừng thẳm: luôn luôn người ta sẽ phá rừng xây đường
vào tới cửa nhà ông.”
- Bình tĩnh và nhũn nhặn, ăn nói ngọt ngào, tập
tính tự chủ.
- Người thợ bỏ thì giờ rảnh ra để học thêm
thành viên Đốc công hay viên kỹ sư thì cũng là hành động như Rockfeller và Duke
chứ khác gì: cũng là gây vốn cả.
- Herry Ford: “Này, cháu, một ngày kia, nếu
cháu phải sống cô độc trên một hoang đảo thì tất cả những giấy bạc ở thế giới
này sẽ là giấy vụn hết. Nhưng một đồng xu sẽ quý vô cùng. Nó bằng đồng. Cháu có
thể đập nó thành một ngọn giáo hoặc một đồ dùng. Tao coi trọng đồng xu đó vì tự
nó đã có giá trị rồi, chứ không phải như tờ giấy bạc, chỉ để biểu hiện một cái
gì thôi. Đừng đánh rớt nó nhé. Đã chắc gì sau này cháu không khỏi bị cô độc
trong một hoang đảo.
- Leopold Auer: “Có cái gì đó mà cảnh nghèo khổ
gây ở trong tâm hồn, một cái gì bí mật, đẹp đẽ, nó làm nảy nở tình cảm, nghị lực,
lòng thương người, yêu người.”
NXB Tổng hợp TP.HCM