DÁM BỊ GHÉT - Kishimi Ichiro và Koga Fumitake

 

Câu chuyện đối đáp giữa chàng thanh niên và triết gia. Xoay quanh học thuyết tâm lý của Alfred Adler – Tâm lý học cá nhân.

1. Khúc đầu tiên là tranh luận về mục đích và nguyên nhân. Đa số các triết thuyết hoặc những vấn đề trong cuộc sống thì mình hay giải thích theo “thuyết nguyên nhân”. Adller có 1 ý rất hay đó là thuyết mục đích, mỗi hành vi, hành xử của chúng ta đều nhằm 1 mục đích nào đó. Kể cả những vấn đề bức xúc, nỗi buồn, tranh luận chúng ta cũng nhằm 1 mục đích nào đó, chứ chúng ta không thể bao biện, giải thích lý do cho những vấn đề của mình.

Con người không được tạo ra bởi những trải nghiệm của bản thân trong quá khứ, mà bởi ý nghĩa chúng ta gán cho những trải nghiệm đó.

Điều quan trọng không phải anh được trao cho cái gì, mà là anh sử dụng cái đó như thế nào.

2. Mọi phiền muộn đều bắt đầu từ mối quan hệ giữa người với người.

Cảm giác tự ti và phức cảm tự ti. Một cái thì mang ý nghĩa lành mạnh đó là cảm giác để chúng ta luôn cố gắng, phấn đấu. Còn một cái thì mang ý nghĩa tiêu cực, lệch lạc đó là phức cảm, khi không chịu cố gắng, không chịu phấn đấu, cứ đổ thừa chỗ này qua chỗ khác.

Để vượt qua cảm giác tự ti cần lòng can đảm, can đảm để chinh phục mọi thứ. Chứ không nên đổ thừa, ảo tưởng.

“Nếu như người nào phô trương thì nhất định là kẻ đó tự ti”. Phức cảm tự tôn.

Ai không có đủ tự tin mới hay vin vào những thứ vật chất, những thứ quyền lực để nâng giá trị mình lên, để cho người khác phải nể phục mình. (tiền, tài, danh vọng, quyền lực,..)

Dùng sự tự ti, sự yếu đuối để thao túng người khác.

Tiếp theo là sự canh tranh giữa người với người trong một mối quan hệ. Rốt cuộc thì phải hiểu cạnh tranh để thắng thua hay là như thế nào. Trong một cuộc xung đột, khi những gì dính đến cảm xúc cá nhân thì chúng ta cũng nên stop và suy nghĩ một chút.

Theo đuổi sự vượt trội không thể thực hiện thông qua cạnh tranh với người khác.

Tiếp nữa là những nhiệm vụ với cuộc đời này thông qua những mối quan hệ.

Đầu tiên là mối quan hệ với đồng nghiệp, trong công việc. Phải vì một mục đích chung nhất của công việc. Bỏ qua những lợi ích cá nhân. Giúp đỡ cho khách hang, cho công ty.

Thứ hai là với bạn bè. Coi ai là bạn, coi ai là kẻ thù. Thể hiện quan điểm bình đẳng, dám bị ghét, dám tranh luận.

Thứ ba là với tình yêu. Một người yêu thương. Quan tâm, giúp đỡ, cống hiến hết mình.

Dĩ nhiên trong mọi nhiệm vụ thì cũng sẽ có những khó khăn, ngăn trở riêng chứ không phải đơn giản  và dễ dàng. Vẫn theo thuyết mục đích của Adler.

3. Bỏ qua nhiệm vụ của người khác.

Ý này rất là hay. Chúng ta sống mà cứ phải chờ đợi sự thừa nhận từ người khác. Đó là được khen, được thưởng, được quyền lực, được danh vọng. Mấy khi chúng ta phải nghĩ là phải sống cho bản thân mình.

Phân chia nhiệm vụ. Phải xác định rõ nhiệm vụ đó là của ai, không cần can thiệp vào nhiệm vụ của người khác.

Tự do là gì? Tự do làm dám bị ghét. Dám đi ngược lại với những mong đợi từ người khác, từ sự công nhận của người khác. Sống theo quan điểm riêng của mình, không bị ảnh hưởng bởi những mong cầu từ người khác.

Cảm thức cộng đồng (social interest) được chuyển từ self-interest. Social đơn vị nhỏ nhất chỉ gồm tôi và anh. Luôn muốn giúp đỡ, mang lại điều tốt cho người kế bên. Đó mới chính là cảm giác thuộc về.

Self-interest cũng đồng nghĩa là mất tự do, luôn cố gắng để ý đến việc người khác đánh giá về mình như thế nào, luôn cần sự công nhận từ người khác.

Việc không coi mình là trung tâm. Mọi thứ xảy ra vốn có liên hệ mật thiết với nhau. Mình chỉ là một cá thể trong một cộng đồng lớn.

Chấp nhận bản thân à tin tưởng người khác à cống hiến cho người khác

“Lạy Chúa xin hãy cho con sự điềm tĩnh để đón nhận những điều không thể thay đổi, lòng cam đảm để thay đổi những điều có thể và trí tuệ để luôn phân biệt được hai điều này.” – nhà thần học Mỹ Reinhold Neibuhr.

Lao động trong xã hội hoặc làm việc nhà. Lao động không phải là phương tiện để kiếm tiền. Qua lao động, chúng ta cống hiến cho người khác, thực hiện cam kết với cộng đồng, trải nghiệm cảm giác “có ích cho ai đó”, tiến tới cảm nhận được giá trị tồn tại của chính mình.

Hạnh phúc là cảm thức cộng đồng, là sống hết mình vào khoảnh khắc hiện tại.

Hành trình đi đến mục tiêu là sống hết mình cho hiện tại, sống trọn vẹn, đầy đủ.

Mục tiêu thì vẫn có đó, nhưng không phải chạy một mạch là đến mục tiêu, cứ làm những hoạt động xung quanh mục tiêu ấy. Rồi đến lúc cũng sẽ đến.

Quan tâm, giúp đỡ mọi người xung quanh là một ví dụ về hạnh phúc. Quan tâm chân thành, giúp đỡ cho đồng nghiệp, giúp đỡ cho công ty. Giúp đỡ cho người yêu, người thân, họ hang.

Tóm lại, đọc 1 lần chưa thấm thía hết được tư tưởng. Thực hành thường xuyên và chiêm niệm thường xuyên. Để thấy được mục đích cuộc đời, định nghĩa về tự do và về hạnh phúc.